Vụ Trịnh Xuân Thanh trở về Việt Nam (tháng 7/2017) là một sự kiện ngoại giao và pháp lý gây tranh cãi lớn, với hai phiên bản hoàn toàn trái ngược về cách ông rời khỏi Đức. Trong khi Bộ Công an Việt Nam tuyên bố ông ra đầu thú vào ngày 31/7/2017 sau gần một năm trốn lệnh truy nã quốc tế, thì phía Đức và các luật sư khẳng định ông đã bị các mật vụ Việt Nam bắt cóc tại công viên Tiergarten ở Berlin vào ngày 23/7/2017 và đưa về nước qua Slovakia. Sự kiện này đã gây ra khủng hoảng ngoại giao Đức-Việt, khiến Đức tạm ngưng quan hệ đối tác chiến lược và trục xuất một nhân viên ngoại giao Việt Nam vào tháng 9/2017. Trịnh Xuân Thanh là cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Xây lắp Dầu khí (PVC), bị khởi tố về tội cố ý làm trái quy định gây hậu quả nghiêm trọng và bỏ trốn khỏi Việt Nam từ cuối năm 2016. Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel so sánh vụ việc với những cảnh "phim mờ ám" thời Chiến tranh Lạnh, nhấn mạnh rằng hành động bắt cóc là không thể dung thứ. Sự kiện này trở thành điểm nóng trên truyền thông quốc tế, làm dấy lên nhiều tranh cãi về chủ quyền pháp lý và cách thức thực thi luật pháp xuyên biên giới.