Opozycja polityczna to ugrupowania, głównie partie, które sprzeciwiają się polityce rządu lub większości parlamentarnej, działając legalnie w ramach prawa i reguł gry wyborczej. Jej główną rolą jest umożliwienie regularnej wymiany władzy, a partie, które nie dostały się do parlamentu, określa się mianem opozycji pozaparlamentarnej. Przywódcą opozycji jest zwykle lider największej partii opozycyjnej, a w Wielkiej Brytanii funkcjonuje Gabinet Cieni, gdzie każdy minister ma swojego odpowiednika, a sam przywódca otrzymuje uposażenie równe połowie pensji premiera. W państwach niedemokratycznych, takich jak ZSRR (system monopartyjny) czy Arabia Saudyjska (monarchia absolutna), opozycja jest nielegalna, a wszelka krytyka zakazana. Działalność opozycji jest więc kluczowym elementem demokracji, pozwalającym na kontrolę władzy i prezentację alternatywnych programów.