Nghèo là tình trạng thiếu cơ hội để đạt mức sống tối thiểu, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa theo thu nhập: một người bị coi là nghèo nếu thu nhập năm thấp hơn một nửa mức bình quân đầu người của quốc gia. Khái niệm nghèo tuyệt đối do Robert McNamara, cựu giám đốc Ngân hàng Thế giới, đề xướng, với chuẩn chung ban đầu là 1 đô la Mỹ/ngày (theo sức mua tương đương), sau đó điều chỉnh theo từng khu vực từ 2 đến 14,4 đô la. Tại Việt Nam, chuẩn nghèo đã được nâng bốn lần từ 1993 đến 2005; theo Quyết định 143/2001/QĐ-TTg, hộ nghèo ở nông thôn miền núi có thu nhập dưới 80.000 đồng/người/tháng, và đến Quyết định 170/2005/QĐ-TTg (giai đoạn 2006-2010) mức này tăng lên 200.000 đồng, riêng TP.HCM năm 2004 áp dụng chuẩn dưới 330.000 đồng/tháng. Ngược lại, nghèo tương đối được xác định dựa trên bối cảnh xã hội, có thể khách quan (dựa trên số liệu) hoặc chủ quan (do cảm nhận của người trong cuộc), đồng thời nhấn mạnh sự thiếu hụt cả vật chất lẫn phi vật chất như văn hóa, xã hội. Một ranh giới phổ biến cho nghèo tương đối là thu nhập dưới 50-60% mức trung bình của cộng đồng, phản ánh sự bất bình đẳng và thách thức xã hội ngay cả ở các nước giàu.