Namazgâh Nedir? Osmanlı'dan Günümüze Açık Hava İbadet Alanları

Namazgâh, İslamiyet'in ilk dönemlerinde "musalla" adı verilen, Osmanlı döneminde ise cami veya mescidin bulunmadığı şehir dışı alanlarda açık havada namaz kılmak için inşa edilen ibadet mekânlarıdır. Bu yapılar, zeminden birkaç basamak yüksekte düz bir set biçiminde olup, üzerinde kıbleyi gösteren ve genellikle mihrap ayeti ile kandil motifleriyle süslenen büyük bir kıble taşı bulunur. Bazı büyük ölçekli namazgâhlar minber de içerir; bu ordugâh tipi yapılar yalnızca bayram, cuma ve teravih namazları için değil, aynı zamanda halkın bir araya gelerek etkinlikler düzenlediği toplantı alanları olarak da işlev görürdü. İstanbul'daki 17. yüzyıldan kalma Okmeydanı ve Anadoluhisarı Toplarönü namazgâhları bu türün önemli örnekleriyken, kentin en görkemlisi Kadırga semtindeki Esma Sultan Çeşmeli Meydan Namazgâhı olarak kabul edilir. Vakıflar Genel Müdürlüğü, bir zamanlar İstanbul'da 153 namazgâh tespit etmiş olup, 2011 yılında İBB Kültür A.Ş. tarafından "İstanbul'un 100 Namazgâhı" adlı bir kitap yayımlanmıştır. Günümüze ulaşan önemli bir örnek ise Bursa'nın Yıldırım ilçesindeki Namazgah semtinde bulunur ve kısmen bozulmuş olsa da varlığını sürdürmektedir.