Ενετοκρατία στην Κρήτη

Η Ενετοκρατία στην Κρήτη αφορά την περίοδο που το νησί υπήρξε αποικία της Βενετίας, από την κατάληψή του το 1205-1212 έως την πτώση του στο Οθωμανικό Κράτος το 1669, οπότε και ονομάστηκε «Βασίλειο της Κρήτης» (Regno di Candia). Η Βενετία αγόρασε το νησί από τον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό μετά την Δ΄ Σταυροφορά, ξεριζώνοντας την εχθρική Γένοβα και οργάνωσε τη διοίκηση σε έξι και αργότερα τέσσερις περιφέρειες.

Κατά τους δύο πρώτους αιώνες ξέσπασαν πολλές εξεγέρσεις των ορθόδοξων κρητικών, όπως η σημαντικότατη επανάσταση του Αγίου Τίτου το 1360. Ωστόσο, αργότερα το νησί άνθισε με την επιρροή της Ιταλικής Αναγέννησης, όντας κοιτίδα της Κρητικής Σχολής ζωγραφραφής με κορυφή τον Ελ Γκρέκο, ενώ γράφτηκαν και σπουδαία λογοτεχνικά αριστουργήματα, όπως ο Ερωτόκριτος και η Ερωφίλη. Ακριβώς επειδή η Κρήτη ήταν πλούσια και στρατιωτικά αδύναμη, οι Οθωμανοί επιτέθηκαν στον Μεγάλο Κρητικό Πόλεμο, με την κατάληψη του Χάνδακα το 1669 και την πτώση της Σούδας, της Γραμβούσας και της Σπιναλόνκας το 1715.