Η λογοτεχνία της Κρήτης κατά την Αναγέννηση αποτελεί μια από τις πιο λαμπρές περιόδους των νεοελληνικών γραμμάτων, με πλούσια ποιητική παραγωγή που άνθισε κυρίως χάρη στην ειρηνική περίοδο της Βενετοκρατίας και την επαφή με την ιταλική κουλτούρα. Το έργο αυτό, το οποίο χωρίζεται σε δύο φάσεις, την "περίοδο της προετοιμασίας" (14ος αι. – 1580) και την "περίοδο της ακμής" (1580–1669, ως την άλωση του Χάνδακα), επηρεάστηκε βαθιά από την ιταλική Αναγέννηση, με την ιστορική εξέλιξη του νησιού να ξεκινά το 1204, όταν οι Βενετοί ανέλαβαν τον έλεγχο μετά την Τέταρτη Σταυροφορία. Η πνευματική ζωή ενισχύθηκε σημαντικά μετά το 1453, όταν Έλληνες λόγιοι (όπως ο Ιανός Λάσκαρις και ο Μιχαήλ Αποστόλης) βρήκαν καταφύγιο στο νησί, ενώ η παρουσία των τυπογράφων Ζαχαρία Καλλιέργη και Μάρκου Μουσούρου στην Ιταλία βοήθησε στη διάδοση ελληνικών κειμένων. Η ανάπτυξη λογοτεχνικών ακαδημιών στο Ρέθυμνο, τον Χάντακα και τα Χανιά ενίσχυσε την έντονη πνευματική ζωή, με την κρητική λογοτεχνία να έχει ρίζες στη βυζαντινή παράδοση και την αναντολή του 14ου αιώνα, όταν δημιουργούνται τα πρώτα έργα του Στέφανου Σαχλίκη, του Μαρίνου Φαλιέρου, και σατιρικά ή θρησκευτικά κείμενα. Αυτή η κρητική άνθιση όχι μόνο διατήρησε την ελληνική κληρονομιά αλλά έθεσε τις βάσεις για την μετέπειτα νεοελληνική λογοτεχνία, καθιστώντας την Κρήτη σημαντικό φάρο γραμματειακής δημιουργίας και πνεύματος μέσα στην Οθωμανική επικράτεια.