Το πανεπιστήμιο είναι ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα (ΑΕΙ), και η ονομασία του προέρχεται από το λατινικό universitas magistrorum et scholarium, δηλαδή το «σωματείο δασκάλων και μαθητών» των μεσαιωνικών σχολών. Αν και τα πρώτα πανεπιστήμια με τη σύγχρονη έννοια της απονομής πτυχίων εμφανίστηκαν στην Ευρώπη, ανώτατα ιδρύματα εκπαίδευσης υπήρχαν παλαιότερα στην Κίνα, την Ινδία και την Αίγυπτο, μερικά εκ των τω σποίων λειτουργούν ακόμα και σήμερα. Σύμφωνα με το σύγχρονο σύστημα σπουδών, ο πρώτος κύκλος (BSc) απαιτεί τουλάχιστον 180 πιστωτικές μονάδες, ο δεύτερος κύκλος (MSc) 60 μονάδες, ενώ ο τρίτος κύκλος (PhD) ολοκληρώνεται μετά την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής και την επιτυχή συμπλήρωση τουλάχιστον 30 μονάδων σε βάθος 3 ετών. Στην Ελλάδα, τα πανεπιστήμια αποτελούν τα ΑΕΙ της χώρας, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και οι Ανώτατες Στρατιωτικές Σχολές, όπως η Σχολή Ευελπίδων, η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων και η Σχολή Ικάρων. Στόχος των ιδρυμάτων αυτών είναι η υψηλή και ολοκληρωμένη εκπαίδευση των φοιτητών σε επιστήμες, τεχνολογία και τέχνες, εξασφαλίζοντάς τους ανταγωνιστικά επαγγελματικά προσόντα.