650'ler, Sasani İmparatorluğu'nun çöküşü ve İslam Halifeliği'nin yükselişi gibi büyük siyasi değişimlere sahne oldu. 651'de son Sasani hükümdarı III. Yezdigirt öldürüldü ve aynı yıl Halife Osman döneminde Kuran bugünkü biçimiyle derlendi. İslam orduları Afganistan'dan Kuzey Afrika'ya kadar genişlerken, 656'da Ali bin Ebu Talib halife oldu; ancak Cemel, Sıffın ve Nehrevan savaşlarıyla sonuçlanan iç çatışmalar yaşandı. Bizans İmparatoru II. Constans, Araplarla barış yaparak imparatorluğu yeniden yapılandırdı ve 659'da temalar sistemini kurdu. Bu dönemde Hazarlar Yahudiliği benimserken, Hırvatlar ve Sırplar Balkanlar'a göç etti; ayrıca Batı Göktürk Kağanlığı Çin egemenliğine girdi. Kültürel etkileşimler de dikkat çekiciydi; 651'de Çin'e ulaşan İslam elçiliği ilk camilerin kurulmasına öncülük etti.