Cumhuriyet, siyasi gücün halk ve temsilcileri tarafından paylaşıldığı, yapısı gereği monarşiyi dışlayan bir yönetim şeklidir. Modern anlamı, MÖ 509'da kralların devrilmesinden MS 27'de imparatorluğun kurulmasına kadar süren Antik Roma Cumhuriyeti'ne dayanır; bu yapıda güç, soylulardan oluşan Senato, vatandaşların katıldığı halk meclirleri ve sivil/siyasi yetkilere sahip magistratlıklar arasında paylaşılıyordu. "Cumhuriyet" terimi, Yunanca politeia kelimesinin Latinceye "res publica" (halkın işi) olarak çevrilmesiyle ortaya çıkmış ve Rönesans döneminde Leonardo Bruni ile Machiavelli gibi yazılar, bu kavramı İtalya'daki monadî olmayan şehir devletlerini tanımlamak için kullanmıştır. Günümüzde (2017 verisi) resmî adında "cumhuriyet" bulunan 159 devlet vardır; ancak bu devletlerin hepsi temsil ve seçim süreçlerini aynı genişlikte uygulmamaktadır. Terim yalnızca egemen devletler için değil, kendini cumhuriyet olarak adlandıran alt ulusal bölümler için de kullanılır; İngilizcede "commonwealth" ve Lehcede "rzeczpospolita" gibi farklı dillerdeki karşılıklarıyla da tarih boyunca geniş bir anlam yelpazesine sahiptir.