Giá – lương – tiền (Việt Nam)

Cuộc cải cách giá – lương – tiền năm 1985 là một đợt tổng điều chỉnh kinh tế lớn của Việt Nam, được khởi động theo Nghị quyết Trung ương 8 khóa V (tháng 6/1985) nhằm xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu – bao cấp và chuyển sang hạch toán, kinh doanh xã hội chủ nghĩa. Dưới sự chỉ đạo của Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Trần Phương, cuộc cải cách đặt mục tiêu tính đủ chi phí sản xuất, áp dụng cơ chế một giá, đảm bảo tiền lương thực tế và trao quyền tự chủ tài chính, lấy giá thóc 25 đồng/kg làm chuẩn để quy đổi. Tuy nhiên, khi triển khai vào năm 1985, do thiếu các biện pháp đồng bộ, giá cả đồng loạt leo thang chóng mặt – như giá sắt thép tăng gấp 11,5 lần – khiến nền kinh tế Việt Nam rơi vào tình trạng hỗn loạn, khan hiếm hàng hóa và lạm phát phi mã. Điều thú vị là cuộc cải cách này xuất phát từ sự chuyển biến tư duy của Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Trường Chinh, người trước đây vốn bị xem là một nhà lãnh đạo bảo thủ, sau khi trực tiếp khảo sát thực tiễn và nghiên cứu các cải cách giai đoạn 1979–1982. Dù gây ra những tổn thất trước mắt, cuộc cải cách này đã giáng một đòn quyết định vào mô hình bao cấp cũ, tạo ra bước ngoặt làm pháp lý vững chắc cho sự ra đời của chính sách Đổi Mới trên cả nước sau này.