Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych
Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych (SCOTUS) to naczelny organ władzy sądowniczej USA, składający się z 9 sędziów powoływanych przez prezydenta za zgodą Senatu, a jego prezes przewodniczy obradom i reprezentuje sąd na zewnątrz. Liczba sędziów nie jest zapisana w konstytucji – ustala ją Kongres, a od 1869 roku wynosi ona niezmiennie dziewięć osób. Sąd powstał na mocy artykułu III konstytucji, a jego szczegóły funkcjonowania określiła ustawa Judiciary Act z 1789 roku; pierwszym prezesem został mianowany przez George'a Washingtona John Jay, a pierwsze posiedzenie odbyło się w 1790 roku w Nowym Jorku. Już w pierwszych latach sąd ustanowił ważne zasady, m.in. odmawiając wydawania opinii doradczych (na prośbę prezydenta w 1792 roku) oraz orzekając w sprawie Chisholm v. Georgia (1793), co doprowadziło do uchwalenia 11. poprawki do konstytucji. Przełomowym momentem w historii była sprawa Marbury v. Madison z 1803 roku, w której sąd przyznał sobie prawo do kontroli konstytucyjności ustaw, ustanawiając tym samym fundament amerykańskiego systemu prawnego. Dziś SCOTUS pozostaje najwyższą instancją w zakresie prawa konstytucyjnego, a jego orzeczenia mają ogromny wpływ na życie społeczne i polityczne całego kraju.
Source: Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych — Wikipedia · Summary by RollWiki AI · Language: Polish