Luchtverdediging (of luchtafweer) omvat alle wapens en systemen die een object, eenheid of gebied beschermen tegen luchtaanvallen, variërend van machinegeweren en snelvuurkanonnen tot geavanceerde luchtdoelraketten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bouwde het Duitse leger de Kammhuberlinie, een verdedigingsgordel van meer dan 200 km diep vanaf de Noordzeekust, om steden te beschermen tegen geallieerde bombardementen. In de Koude Oorlog werd een Air Defence Belt aangelegd van Noord-Noorwegen tot Turkije, uitgerust met onder andere Nike-Hercules, Hawk en later Patriot-raketten. Nederland richtte in 1950 het Korps Luchtwachtdienst op, een netwerk van vrijwillige waarnemers dat echter al snel verouderd bleek omdat het volledig op gehoor werkte en in 1968 werd opgeheven. Moderne strijdkrachten vertrouwen tegenwoordig vooral op geleide wapens voor de korte en lange afstand, terwijl in het verleden ook versperringsballonnen met staalkabels werden gebruikt om laagvliegende vliegtuigen te hinderen.