یعقوب لیث

یعقوب لیث صفاری، آهنگر و بنیان‌گذار دودمان صفاریان در سیستان (۲۲۵ تا ۲۶۵ قمری)، با تکیه بر قدرت عیاران توانست خوارج، علویان و طاهریان را شکست دهد و مناطق کرمان، فارس و خوزستان را فتح کند. او پس از براندازی طاهریان (که خلافت عباسی پشتیبانشان بود) و حمایت از مخالفان خلیفهٔ معتمد، به نماد پادعربی‌گری تبدیل شد و خلیفه او را نفرین کرد و آمادهٔ نبرد با وی شد. در جنگ سرنوشت‌ساز ۷ شوال ۲۶۵ هجری، یعقوب از سپاه خلافت شکست خورد و پس از عقب‌نشینی، بر اثر بیماری قولنج درگذشت و برادرش عمرو قدرت را در دست گرفت. سیستان در آن زمان سرزمینی حاصلخیز و مرزی بین ایران و هند بود که به دلیل دوری از مرکز خلافت، همواره محل شورش‌ها و تجمع مخالفان اموی و عباسی به شمار می‌رفت و گروه‌های عیار نقشی کلیدی در تحولات سیاسی آن ایفا می‌کردند. یعقوب که خود از سرهنگان عیاران بود، نسبش را به خسرو انوشیروان ساسانی می‌رساند و در سال ۲۳۱ یا ۲۳۲ قمری با کمک صالح بن نصر وارد عرصهٔ سیاست شد.