Szczawnica

Szczawnica to malownicze miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, położone nad potokiem Grajcarkiem na pograniczu Pienin i Beskidu Sądeckiego, zamieszkiwane przez około 5,2 tys. osób (2024 r.). Historia kurortu sięga 1413 roku, ale za jego właściwego twórcę uważa się Stefana Szalaya, który od 1820 r. wzniósł pierwsze budynki zdrojowe, a później został uhonorowany pracami swego syna Józefa oraz hrabiego Adama Stadnickiego, który zbudował m.in. słynne „Inhalatorium”. Po upaństwowieniu uzdrowiska w 1948 roku miejscowość zaczęła dynamicznie się rozwijać, co zaowocowało nadaniem jej praw miejskich 22 lipca 1962 roku. Miejscowość dzieli się na historyczne dzielnice – Szczawnicę Dolną i Wyżną – położone w malowniczej dolinie na wysokości 430–500 m n.p.m., otoczone wysokimi szczytami (w tym Radziejową, 1262 m n.p.m.). Unikatowa geologia – granica między fliszem karpackim a wapiennym Pienińskim Pasem Skałkowym oraz intruzje andezytowe (np. w masywach Jarmuty i Bryjarki) – dała początek cennym szczawnickim źródłom mineralnym, klasyfikowanym jako szczawy alkaliczno-słone.