Kamulaştırma (istimlak), devletin kamu yararını gözeterek özel mülkiyetteki taşınmaz malları bedelini ödeyerek tek taraflı olarak mülkiyetine geçirdiği hukuki bir işlemdir. Türkiye'de bu süreç Anayasa'nın 46. maddesine dayanır; gerçek karşılığının peşin ödenmesi ve idari yargıda dava açılabilmesi gibi güvenceler hak sahiplerini korur. Tarihsel kökenleri Roma ve İslam hukukuna uzanmakla birlikte, Osmanlı döneminde kamu hizmetleri ve askeri ihtiyaçlar için uygulanan istimval uygulaması, modern kamulaştırmanın en önemli öncüsüdür. Sosyalist hukuk sisteminde ise 1917 Ekim Devrimi sonrası Sovyetler Birliği'nde büyük topraklar devletleştirilerek kolhoz ve sovhoz çiftliklerine dönüştürülmüş, 1921-1928 yılları arasındaki Yeni Ekonomik Politika (NEP) dönemi sınırlı bir özel mülkiyete geçici olarak izin vermiştir. Günümüzde adil bir bedel ve zamanında ödeme ilkesi, kamu yararı ile bireysel mülkiyet hakkı arasındaki dengeyi sağlamakta ve bu süreç hukukun üstünlüğü çerçevesinde şeffaf bir şekilde yürütülmektedir.