ลานีญา

ลานีญา

ลานีญา (La Niña) คือปรากฏการณ์ที่อุณหภูมิพื้นผิวมหาสมุทรแปซิฟิกกลาง-ตะวันออกแถบเส้นศูนย์สูตรลดต่ำกว่าปกติ 3-5 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ตรงกันข้ามกับ เอลนีโญ (El Niño) โดยชื่อทั้งสองมาจากภาษาสเปนหมายถึง "เด็กหญิง" และ "เด็กชาย" ตามลำดับ
ผลกระทบของลานีญามักจะสวนทางกับเอลนีโญ กล่าวคือ ทำให้เกิดฝนตกหนักในหลายพื้นที่ เช่น อินโดนีเซีย ออสเตรเลีย บราซิลตะวันออกเฉียงใต้ และศรีลังกา ขณะที่แถบสหรัฐฯ ทางตอนกลาง-ตะวันตกกลับเผชิญความแห้งแล้ง และลานีญามักช่วยให้ฤดูมรสุมในอินเดียดีขึ้น
เหตุการณ์ลานีญาที่สำคัญ ได้แก่ ช่วงรุนแรงใน พ.ศ. 2531-2532 และ พ.ศ. 2553-2554 ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดมหาอุทกภัยในรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย รวมถึงพายุหมุนเขตร้อนรุนแรง เช่น ไซโคลนยาฮ์ และยังส่งผลให้เกิดพายุหิมะขนาดใหญ่ในทวีปอเมริกาเหนือและพายุทอร์นาโดจำนวนมากในสหรัฐฯ
ปรากฏการณ์ลานีญานี้เป็นส่วนหนึ่งของวงจรความแปรผันของระบบอากาศในซีกโลกใต้ โดยมักเกิดสลับกับเอลนีโญ และมีการคาดการณ์ด้วยว่าช่วงลานีญาความรุนแรงปานกลางใน พ.ศ. 2550-2552 จะส่งผลให้เกิดฝนสูงกว่าปกติในอินโดนีเซียและฤดูแล้งในบางพื้นที่ของอเมริกาใต้
โดยสรุป ลานีญาเป็นปรากฏการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศทั่วโลก ทำให้เกิดภัยธรรมชาติทั้งอุทกภัยและความแห้งแล้งในหลายภูมิภาคซึ่งตรงกันข้ามกับเอลนีโญโดยสิ้นเชิง