Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam là bậc quân hàm cấp tướng đứng thứ tư trong hệ thống quân hàm, mang cấp hiệu một ngôi sao vàng và trong lực lượng Hải quân được gọi là Chuẩn Đô đốc. Cấp bậc này được thiết lập theo Sắc lệnh số 33 năm 1946, với đợt phong quân hàm đầu tiên vào năm 1948 gồm 9 sĩ quan tiêu biểu như Văn Tiến Dũng, Hoàng Văn Thái và Trần Đại Nghĩa. Cũng trong năm 1948, Dương Văn Dương – thủ lĩnh Bộ đội Bình Xuyên – đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định truy phong quân hàm này, trở thành vị tướng đầu tiên của Nam Bộ. Theo Luật Sĩ quan 1981, quân hàm này tương đương Chuẩn Đô đốc và thẩm quyền phong cấp thuộc về Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, sau đó chuyển sang Chủ tịch nước theo Hiến pháp 2013 và Luật sửa đổi 2014. Các sĩ quan giữ cấp này thường đảm nhiệm các chức vụ chủ chốt như Tư lệnh, Chính ủy Quân đoàn, hay Giám đốc Học viện, đóng vai trò then chốt trong hệ thống chỉ huy quân đội.