Een energiecontract is een overeenkomst tussen een leverancier en een afnemer, en kent drie hoofdsoorten: vast, variabel en dynamisch. Bij een vast contract staan de tarieven vast voor één of meerdere jaren, terwijl variabele prijzen meestal twee keer per jaar meebewegen met de markt, en dynamische contracten de stroomprijs per uur en gasprijs per dag laten fluctueren. In Nederland had in december 2023 nog 55 procent van de huishoudens een variabel contract en 3 procent een dynamisch contract, maar vanaf 2024 werd het vaste contract weer de norm en groeide dit aantal met zo'n 200.000 per maand. De energiecrisis na de Russische inval in Oekraïne (2022) maakte de markt zo onvoorspelbaar dat leveranciers tijdelijk geen vaste contracten aanboden, waarna dynamische contracten opkwamen; eind 2023 adviseerden de ACM en de Vastelastenbond consumenten weer een vast contract af te sluiten. In België steeg het aandeel variabele contracten tussen 2021 en 2024 fors, van ongeveer 25 procent naar 78 procent voor elektriciteit en van 40 naar 82 procent voor gas. Autoriteiten waarschuwen voor misleidende verkoop, want de ACM pleitte in maart 2024 voor een verbod op telefonische verkoop, en de VREG constateerde dat bijna 30 procent van de Vlamingen niet wist welk contract ze hadden.