Marteling is het opzettelijk toebrengen van hevige fysieke of psychische pijn, en de afschaffing ervan was een kernpunt van de Verlichting; het eerste officiële verbod kwam in 1689 in Engeland met de Bill of Rights. Wereldwijd wordt er nog in minstens 150 landen gemarteld, en het VN-antifolterverdrag van 10 december 1984 geeft de officiële definitie, terwijl 26 juni is uitgeroepen tot Internationale martelingslachtofferdag. Bekende methoden zijn onder meer verwondingen, verkrachting, vernedering, isoleercellen, waterboarding en slaapdeprivatie, zoals toegepast door de Gestapo in nazi-Duitsland. Belangrijke historische pleitbezorgers tegen marteling waren Cesare Beccaria en Christian Thomasius, terwijl overlevenden zoals Jean Améry (1966) hun ervaringen publiceerden. In recentere tijden kwamen controverses aan het licht, zoals het Amerikaanse Senaatsrapport uit 2014 over CIA-martelpraktijken en beschuldigingen tegen de Israëlische veiligheidsdienst Sjien Beet. Internationaal is marteling verboden, onder andere via artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, en organisaties zoals Amnesty International oefenen druk uit op overtreders.