Ki Hadjar Dewantara: Pionier van het Indonesische Onderwijs

Ki Hadjar Dewantara (1889–1959), geboren als Raden Mas Soewardi Soerjaningrat uit de kraton van Jogjakarta, deed afstand van zijn adellijke titel om vrij met het gewone volk te kunnen omgaan. In december 1912 richtte hij samen met Ernest Douwes Dekker en Tjipto Mangoenkoesoemo de Indische Partij op, die streefde naar volledige onafhankelijkheid. Zijn sarcastische protestgeschrift Als ik eens Nederlander was (1913) tegen de Nederlandse koloniale vieringen leidde tot zijn verbanning naar de Banda-eilanden, zonder vorm van proces. Tijdens zijn verblijf in Nederland bestudeerde hij de onderwijstheorieën van Montessori en Tagore, en na terugkeer stichtte hij op 3 juli 1922 Taman Siswa ("Tuin der Leerlingen"), een nationalistisch schoolnetwerk dat groeide van 40 scholen in 8 jaar tot 207 scholen in de late jaren '30. Na de onafhankelijkheid van 17 augustus 1945 werd hij op 19 augustus de eerste minister van Onderwijs van Indonesië. Deze nationale held, wiens geboortedag (2 mei) als Nationale Onderwijsdag, heeft met zijn levenswerk de basis gelegd voor breed onderwijs van alle lagen van de samenleving.