خطبه (نماز جمعه)

خطبه (به عربی: خطبة) یک موعظهٔ رسمی و عمومی در سنت اسلامی است که طبق دستور همهٔ مکاتب فقهی به‌طور منظم برگزار می‌شود و معمولاً در نماز جمعه یا نماز ظهر ایراد می‌گردد. در نماز جمعه، خواندن دو خطبه توسط امام جمعه پیش از نماز واجب است و نمازگزاران باید در سکوت و آرامش به آن‌ها گوش دهند؛ سخن گفتن در این هنگام مکروه است و اگر مانع گوش دادن شود، سکوت الزامی می‌شود. این دو خطبه به‌عنوان جایگزین دو رکعت اول نماز ظهر (چهار رکعتی) در نظر گرفته می‌شوند و پس از آن، نماز دو رکعتی جمعه اقامه می‌شود. محتوای خطبه اول شامل اندرزهای دینی و اخروی است، در حالی که خطبه دوم به تشریح مناسبت‌های داخلی و خارجی از دیدگاه اسلام می‌پردازد؛ این تقسیم‌بندی به دینی و سیاسی پس از انقلاب اسلامی ایران (۱۳۵۷) ایجاد شده است. حتی اگر کسی به خطبه‌ها نرسد، شرکت در نماز جمعه همچنان فضیلت دارد و جایگزین نماز ظهر می‌شود.