Ο ιός του Δυτικού Νείλου είναι ένας μονόκλωνος RNA ιός που ανήκει στο γένος Flavivirus, στην ίδια οικογένεια με τον ιό Ζίκα και τον δάγκειο πυρετό. Η μετάδοσή του γίνεται κυρίως μέσω τσιμπημάτων κουνουπιών του γένους Culex, ενώ τα πουλιά αποτελούν τον κύριο ξενιστή του, διατηρώντας τον κύκλο «πτηνό-κουνούπι-πτηνό». Δομικά, περιβάλλεται από φάκελο με τη χαρακτηριστική γλυκοπρωτεΐνη Ε, ενώ το γενετικό του υλικό αποτελείται από περίπου 11.000 νουκλεοτίδια που του επιτρέπουν να εισέρχεται στα κύτταρα μέσω ενδοκυττάρωσης. Στον άνθρωπο, περίπου το 80% των μολύνσεων είναι ασυμπτωματικές, ενώ το 20% εμφανίζει ήπια συμπτώματα όπως πυρετό, κεφαλαλγία και μυαλγίες. Σε σπάνιες περιπτώσεις (λιγότερο από 1%), ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένους, ο ιός μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νευροδιεισδυτική νόσο, όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα.