Quần đảo Kuril (hay Chishima trong tiếng Nhật) là một chuỗi khoảng 56 đảo núi lửa trải dài hơn 1.300 km từ đảo Hokkaido (Nhật Bản) đến bán đảo Kamchatka (Nga), ngăn cách biển Okhotsk với Thái Bình Dương và hiện thuộc tỉnh Sakhalin của Nga. Tên gọi "Kuril" bắt nguồn từ chữ "kur" (nghĩa là "người") trong ngôn ngữ của thổ dân Ainu, trong khi người Nhật đã vẽ bản đồ ghi nhận các đảo này từ năm 1644, còn người Nga mãi đến năm 1679 mới có cuộc khảo sát chi tiết. Sau khi Nhật Bản thua trong Thế chiến II, Liên Xô đã chiếm đóng và sáp nhập toàn bộ quần đảo vào ngày 18-8-1945, trục xuất khoảng 17.000 cư dân Nhật sang Trung Á, rồi tuyên bố chủ quyền vào năm 1946. Kể từ đó, Nhật Bản vẫn khẳng định chủ quyền với 4 đảo cực nam (gồm Iturup, Kunashir, Shikotan và Habomai), khiến tranh chấp này trở thành rào cản lớn để hai nước ký hiệp ước hòa bình. Dù năm 1956, nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev từng đề nghị trả lại hai đảo Shikotan và Habomai, nhưng đề xuất này vấp phải sự phản đối quyết liệt của dư luận Nga, khiến các cuộc đàm phán vẫn chưa có hồi kết cho đến nay.