อัจฉริยะข้ามคืน (One Night Genius) เป็นรายการเรียลลิตี้เกมโชว์ควิซโชว์รายการแรกของไทย สร้างสรรค์โดยรุ่งธรรม พุ่มสีนิล ออกอากาศทางไทยทีวีสีช่อง 3 ทุกวันจันทร์ ระหว่างวันที่ 3 กรกฎาคม 2549 ถึง 7 มกราคม 2551 ดำเนินรายการโดยปัญญา นิรันดร์กุล และแทนคุณ จิตต์อิสระ โดยมีผู้เข้าแข่งขัน 8 คนจาก 8 สาขา (ภายหลังเพิ่มเป็น 9 คน) มาแข่งขันกันในสถานที่ถ่ายทำที่เปลี่ยนไปทุกสัปดาห์ เพื่อทดสอบทักษะหลากหลายด้านผ่านภารกิจ 3 ขั้นตอน ได้แก่ ภารกิจคัดเลือก ภารกิจประดิษฐ์หรือทดสอบความสามารถ และภารกิจสุดท้ายที่ต้องไขปริศนาและถอดรหัสลับอัจฉริยะเพื่อหาทางเข้าสู่รอบชิงชนะเลิศ ผู้เข้าแข่งขัน 2 คนสุดท้ายจะต้องตอบคำถามชิงเงินรางวัล 1 ล้านบาท ซึ่งผู้ที่ตอบถูกก่อนจะเป็นผู้ชนะ รายการนี้โดดเด่นด้วยรูปแบบการแข่งขันที่ซับซ้อนและท้าทาย รวมถึงการผสมผสานความรู้รอบตัวกับการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ทำให้เป็นที่จดจำของผู้ชมในยุคนั้น