Ter Apel is het grootste dorp van de gemeente Westerwolde, gelegen in het uiterste zuidoosten van Groningen, met circa 9.830 inwoners (2023) en direct aan de grens met de Duitse deelstaat Nedersaksen. Het dorp is ontstaan rond een middeleeuws klooster (13e eeuw) dat later door de stad Groningen werd verworven en in 1976 aan het Rijk werd overgedragen; tegenwoordig is dit complex een rijksmonument. In de 19e en 20e eeuw groeide Ter Apel als veenkolonie met lintbebouwing langs kanalen en was het een knooppunt van spoor- en tramwegen, terwijl arbeiderswijken als Agodorp en Burgemeester Beinsdorp werden gebouwd voor de lokale fabrieken. Een donker hoofdstuk vormt de Tweede Wereldoorlog: in november 1942 werden alle 49 Joodse inwoners gedeporteerd en vermoord in Auschwitz, waarvoor in 2004 een herinneringsmonument werd onthuld. Na de sluiting van een Amerikaans legerdepot (1995) verrezen op het terrein een penitentiaire inrichting en het landelijk bekende Asielzoekerscentrum Ter Apel, dat het dorp tegenwoordig op de kaart zet.