Mağara

Mağara, gün ışığıyla bağlantısı kopacak derinlikte ve bir insanın sürünerek girebileceği genişlikteki yeraltı boşluklarıdır; bu oluşumları inceleyen bilim dalına speleoloji denir. En yaygın türü olan karstik mağaralar, kireç taşı gibi eriyebilen kayaların yeraltı sularıyla aşındırılmasıyla oluşurken; lavların soğumasıyla lav tüpü, dalgaların açtığı deniz mağaraları ve buzulların içinde oluşan buzul mağaraları gibi farklı türler de bulunur. Mağaraların içinde, tavandan sarkan sarkıtlar, yerden yükselen dikitler ve bunların birleşmesiyle oluşan sütunlar gibi etkileyici şekiller yer alır; ayrıca mağaralar ışık, ısı ve nem açısından giriş, alacakaranlık ve karanlık zonlarına ayrılır. Mağara canlıları, 1854'te J. R. Schiner tarafından mağaraya bağımlılıklarına göre sınıflandırılmıştır; bunlar dışarıda yaşayan ziyaretçiler, mağarada yaşayıp dışarıda da yaşayabilen sevenler ve tamamen mağaraya bağlı olan gerçek mağara canlılarıdır (örneğin mağara semenderi). Mağaralar sadece doğal oluşumlar değildir; turizm, doğal soğuk hava deposu, tulum peyniri ve kültür mantarı yetiştiriciliği gibi pek çok pratik alanda da kullanılır.