Mishandeling omvat het opzettelijk toebrengen van letsel, zoals slaan, vergiftigen of het bewust besmetten met een ziekte (bijv. HIV), maar ook psychische mishandeling zoals kwellen of vernederen. Psychische mishandeling is lastig te bewijzen maar kan leiden tot CPTSS, en er wordt gepleit om dit expliciet in het Nederlandse strafrecht op te nemen. Naast algemene vormen bestaan er specifieke categorieën zoals kindermishandeling, ouderenmishandeling en dierenmishandeling; het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) bepaalde in de zaak Šečić v. Croatia dat staten dergelijk geweld moeten onderzoeken. In Nederland staat mishandeling in de artikelen 300-306 van het Wetboek van Strafrecht, met onderscheid tussen 'gewone' en zware mishandeling (bijv. blijvend letsel); per 1 februari 2006 werden de maximumstraffen verhoogd (van 2 naar 3 jaar, en van 3 naar 4 jaar). Artikel 304 kent strafverzwarende omstandigheden zoals mishandeling van familie, ambtenaren of door vergiftiging, en ook op de BES-eilanden geldt een vergelijkbare regeling (artikelen 313-319). In België wordt mishandeling niet als zodanig benoemd, maar valt het onder 'opzettelijk toebrengen van lichamelijk letsel' (artikelen 398-405), waarbij factoren als voorbedachte rade en de gevolgen (bijv. blijvende arbeidsongeschiktheid) de strafmaat bepalen.