Thần Điêu Hiệp Lữ là phần tiếp theo của bộ Xạ Điêu Tam Bộ Khúc của Kim Dung, tiếp nối số phận của nhân vật Dương Quá. Sau khi mẹ cậu là Mục Niệm Từ qua đời trong cảnh đơn độc nuôi con, Quách Tĩnh và Hoàng Dung đã nhận nuôi Dương Quá và đưa về đảo Đào Hoa nuôi dưỡng. Một điểm nhấn hấp dẫn của truyện là câu chuyện về Lâm Triều Anh – người sáng lập phái Cổ Mộ, với võ công cao hơn cả Thiên Hạ Ngũ Tuyệt và có tình cảm sâu đậm với Vương Trùng Dương – nhưng vì chàng lo việc chống giặc nên từ chối, khiến nàng tổ chức cuộc tỷ võ kỳ lạ: ai khắc chữ đẹp hơn trên vách đá bằng tay sẽ thắng. Lâm Triều Anh thắng cuộc nhờ mẹo, buộc Vương Trùng Dương phải xuất gia, còn nàng lập ra phái Cổ Mộ với quy chế khắc khổ: đệ tử phải thề sống trọn trong động, chỉ thoát khi có một nam tử chân tình tự nguyện chết thay. Nàng để lại bí kíp Ngọc Nữ Tâm Kinh và truyền dạy cho hai đệ tử nổi tiếng là Lý Mạc Sầu và Tiểu Long Nữ, mở đầu cho biết bao biến cố và tình duyên kịch tính trong phần phim và truyện này.