Een gletsjer is een traag bewegende ijsmassa die ontstaat wanneer sneeuw op land lang genoeg blijft liggen en onder het eigen gewicht in ijs verandert; ze stromen als uiterst langzame rivieren. Wereldwijd bedekken gletsjers zo'n 15 miljoen km² (ongeveer 10% van het landoppervlak), vooral op Antarctica, Groenland en in Noord-Canada, en ze bevatten 29 miljoen km³ ijs – dat is 87% van al het zoetwater op aarde. Ze ontstaan in hooggebergten en poolgebieden waar meer sneeuw valt dan er smelt; de sneeuw wordt eerst firn en vervolgens, onder toenemende druk, ijs dat vanaf zo'n 30 tot 50 meter diepte viskeus wordt en kan gaan stromen. Er zijn verschillende typen, zoals firnvelden, hanggletsjers en valleigletsjers, waarvan de Aletschgletsjer (Zwitserland) en de Pasterze (Oostenrijk) beroemde voorbeelden zijn. Door hun enorme gewicht en slijpende werking graven ze U-vormige dalen uit, in tegenstelling tot rivierdalen; de Noorse fjorden zijn dan ook ondergelopen, voormalige gletsjerdalen.