กระทรวงการคลัง เป็นหนึ่งใน 12 กระทรวงของไทย มีรากฐานมาจากระบบจตุสดมภ์ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา โดยมีกรมพระคลังทำหน้าที่ดูแลการเงินและจัดเก็บภาษีอากร 4 ชนิด ได้แก่ จังกอบ อากร ส่วย และฤชา ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2367–2394) ได้มีการนำระบบเจ้าภาษีนายอากรมาใช้เพื่อเพิ่มรายได้แผ่นดิน และในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2394–2411) หลังการลงนามสนธิสัญญาเบาริงกับอังกฤษใน พ.ศ. 2398 ไทยต้องยกเลิกการค้าแบบผูกขาด และมีการจัดตั้งศุลกสถานและโรงกษาปณ์สิทธิการใน พ.ศ. 2403 จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2411–2453) เมื่อทรงตั้งหอรัษฎากรพิพัฒน์ใน พ.ศ. 2416 เพื่อปฏิรูประบบการคลัง ซึ่งนำไปสู่การสถาปนากระทรวงการคลังอย่างเป็นทางการในเวลาต่อมา ปัจจุบันกระทรวงการคลังยังคงมีบทบาทสำคัญในการบริหารการเงินการคลังของประเทศ รวมถึงการจัดเก็บภาษีและการจัดการหนี้สาธารณะ