بازی‌های پان‌هلنیک

بازی‌های پان‌هِلِنیک به چهار جشن مذهبی بزرگ یونان باستان گفته می‌شود که شامل بازی‌های المپیک (برای زئوس در المپیا)، بازی‌های پیتیان (برای آپولو در دلفی)، بازی‌های نِمِی (برای زئوس در نِمِئا) و بازی‌های ایستمی (برای پوزئیدون در ایستمی) بود. این بازی‌ها در یک چرخه چهارساله به نام «المپیاد» برگزار می‌شدند که با المپیک آغاز و به ترتیب شامل نِمِی، پیتیان و ایستمی در سال‌های بعد می‌شد. برندگان این مسابقات به‌جای جایزه مالی، تاج‌هایی از برگ‌های مختلف (زیتون، بو، کرفس کوهی و کاج) دریافت می‌کردند و به همین دلیل به «بازی‌های استفانیتیک» (تاج‌دار) معروف بودند، اما در بازگشت به شهر خود از افتخارات و هدایای زیادی برخوردار می‌شدند. مسابقات شامل رویدادهایی مانند ارابه‌رانی، کشتی، بوکس، پانکریشن، دو و پنج‌گانه بود و ورزشکارانی از سراسر جهان یونانی (از آسیای صغیر تا ایبریا) که اغلب توسط شهر یا حامیان مالی تأمین می‌شدند، در آن شرکت می‌کردند. بازی‌های المپیک قدیمی‌ترین این رقابت‌ها بود که از حدود ۷۷۶ پیش از میلاد آغاز شد و تا سال ۳۹۳ میلادی که امپراتور تئودوسیوس آن‌ها را به‌عنوان آیین‌های بت‌پرستانه ممنوع کرد، ادامه یافت؛ سه بازی دیگر نیز در قرن ششم پیش از میلاد به آن پیوستند. بر اساس اسطوره‌ها، ریشه بازی‌های المپیک به مسابقه ارابه‌رانی پلوپس با پادشاه اونومائوس برای ازدواج با هیپودامیا بازمی‌گردد و این جشن‌ها علاوه بر ورزش، تماشاگران زیادی را برای رویدادهای مذهبی، سخنرانی‌ها و اجراهای موسیقی جذب می‌کردند.