Praca przymusowa to zjawisko polegające na wykonywaniu pracy wbrew woli, bez wynagrodzenia lub za symboliczną zapłatą, najczęściej w obozach pracy. Na ogromną skalę wystąpiło podczas I wojny światowej (stosowane przez Cesarstwo Niemieckie) oraz II wojny światowej (III Rzesza, Japonia), a także w ZSRR (Gułag) i w Polsce (wojskowe bataliony górnicze w latach 1949–1959). Międzynarodowa Organizacja Pracy w Konwencji nr 29 z 1930 r. zdefiniowała ją jako pracę wymaganą pod groźbą kary, bez dobrowolnej zgody, a jej cechą charakterystyczną jest stały nadzór wojskowy lub policyjny oraz możliwość wykorzystania do eksterminacji grup społecznych. Regulacje prawne obejmują m.in. konwencje genewskie (1929, 1949), Konwencję w sprawie niewolnictwa (1926) oraz Europejską konwencję praw człowieka (1950), które zakazują pracy przymusowej, dopuszczając jedynie wyjątki (służba wojskowa, wyroki sądowe, klęski żywiołowe). Dodatkowo Konwencja MOP nr 105 (1957) zakazuje karania robotami przymusowymi przeciwników politycznych czy strajkujących, a Konwencja nr 95 (1949) chroni regularną wypłatę wynagrodzeń. Te międzynarodowe akty prawne stanowią fundament ochrony praw pracowniczych i zakazu wykorzystywania ludzi wbrew ich woli.