Ngân hàng Chính sách xã hội (VBSP) là tổ chức tín dụng nhà nước hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, chuyên cho vay hộ nghèo và đối tượng chính sách, được Chính phủ bảo đảm thanh toán, miễn thuế và có tỷ lệ dự trữ bắt buộc 0%. Tiền thân là Ngân hàng Phục vụ Người nghèo (thành lập năm 1995), ngân hàng chính thức được thành lập theo Quyết định 131/2002/QĐ-TTg ngày 4/10/2002 và đi vào hoạt động từ 11/3/2003 với vốn điều lệ ban đầu 5.000 tỷ đồng. Đến cuối năm 2022, tổng nguồn vốn đạt gần 298.000 tỷ đồng, dư nợ gần 280.000 tỷ đồng, giúp hơn 6,3 triệu hộ thoát nghèo qua hơn 42,8 triệu lượt vay. Điểm đặc trưng nổi bật là mô hình cho vay ủy thác (chiếm hơn 98% dư nợ) qua 4 tổ chức chính trị - xã hội gồm Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên. Việc ủy thác này giúp bình xét hộ vay công khai, dân chủ, đưa vốn đúng đối tượng, đồng thời củng cố hoạt động của các hội, đoàn thể ở cơ sở thông qua các Tổ tiết kiệm và vay vốn.